Ben liseye gidiyordum daha, Paris'e ilk kez ayak basmam da ertesi y?l?n i?idir. Fakat ?imdi... Tarihte misli görülmemi? bu amans?z ke?meke?e, bu yorucu karma?aya, bu vah?i kalabal??a, yetmi? iki milletin sanki zincirlerinden bo?alm?? deli danalar gibi ortal?kta dört dönen bu gezginler seline de, bir daha ayak basar m?y?m, bilmem.
Ben liseye gidiyordum daha, Paris'e ilk kez ayak basmam da ertesi y?l?n i?idir. Fakat ?imdi... Tarihte misli görülmemi? bu amans?z ke?meke?e, bu yorucu karma?aya, bu vah?i kalabal??a, yetmi? iki milletin sanki zincirlerinden bo?alm?? deli danalar gibi ortal?kta dört dönen bu gezginler seline de, bir daha ayak basar m?y?m, bilmem. Paris, bitmi?. Bitmi?. Ne ?iiri kalm??, ne tad? tuzu. Dört yanda yaln?zca ellerinde su ?i?eleriyle yar? ç?plak k?zlar ve abullabut yürüyüp sa?a sola da aval aval bakan, sonra da kald?r?m?n ortas?nda küt diye duran dünya köylüleri... Burjuvazi çekilmi?, ortadan kaybolmu?, Paris alt s?n?flara ve yabanc?lara b?rak?lm??.
Ya da, ya?land?k. Ya da, ikisi birden.
Bizimkiler 68 ya da 69 de?il, 70 ve 71'de z?vanadan ç?kt?lar. Ben o ara üniversiteye girdim ama kendimi de tuttum.
Dolay?s?yla, bizim ku?a?a da, bizden az?c?k büyüklere de
"68 ku?a??" yerine
"71 ku?a??" ya da
"12 Mart ku?a??" denilse daha iyi olurdu ya, yer etmi? bir kere...
?u s?ralar Paris'te, olaylar?n k?rk?nc? y?ldönümü an?l?yor tabii, kitaplar, albümler, makaleler, filmler, programlar, tart??malar... Ancak kendi kendine k?rk?lan, bizim ku?ak... Gençli?in umurunda bile de?il bu hikâye. Onlar yeni ç?kan GTA IV adl? bir video oyunuyla ve Nintendo'nun yeni Wii Fit program?yla ilgileniyorlar. Video oyunlar? pazar?nda dünyada 23 milyar Avro, Fransa'da 2.5 milyar Avro dönüyormu?, kim tükürür 68 olaylar?na?
Fakat bize sorarlarsa da, vay can?na, k?rk y?l... ?aka de?il, k?rk y?l...
Ö?renci lokantas?nda yemek 1.5 Frank (Mazet'ye mi tak?lsak, Mabillon'a m??)... En kabaday? kitap 20 Frank... O zaman video mu vard?? Ankara'da televizyon yay?n? yeni ba?lam??t?, ?stanbul üç y?l daha bekleyecekti...
Paris olaylar?nda çok yaral? vard? ama bir tek ki?i bile ölmedi. (Görüntüler dört gün önceki ?i?li görüntüleri...)
Ayn? günlerde bir de
"Prag bahar?" ya?and?, K?z?lordu geri gelince bir çocuk kendini yakt?. (Wenceslas Meydan?'nda orospu pe?inde ko?maktan kendini alan gezginlerimiz, olay?n geçti?i yere dikilmi? Jan Palach An?t?'n? görebilirler.)
Türk komünistleri, Paris ayaklanmas?n? yürekten destekliyor, fakat Çekoslovakya kepazeli?ine, özgürlü?e, tart??maya,
"güler yüzlü sosyalizme" izin verilmemesine de
"sosyalizmin iç meselesidir, kapitalistler kar??mas?nlar" demeyi biliyorlard?... (1956 Budape?te ayaklanmas?nda a??zlar?n? açamam??lard?.)
Oysa Frans?z Komünist Partisi, Paris ayaklanmas?na bula?mamakla kalmam??, buna aç?k seçik kar?? ç?km??, hatta hükümete
"dayan?n, pes etmeyin, sak?n istifaya mistifaya kalkmay?n, birkaç gün daha sürdürüp bitirirler" ?eklinde ak?l vermi?ti!
Bizimkilere
"o zaman Vietnam da kapitalizmin iç meselesidir, siz oraya ne kar???yorsunuz" diye soruyordum, yan?t alam?yordum.
S?tk?m o s?ralar m? s?yr?lmaya ba?lam??t? acaba?
Hay?r, 1967 y?l?nda Bulgaristan ve Yugoslavya'y? gördü?ümde ve deh?ete kap?ld???mda galiba...
Sovyetler Birli?i'nin
"iç meselelerini", ?spanya ?ç Sava??'nda cumhuriyetçi cephede olup biten
"iç meseleleri" ö?renince de öfkem büsbütün artt?.
Dört gün önce ?stanbul'da birtak?m olaylar ya?and?. Bilgisayar ekran?ndan izleyebildim.
Hükümeti iyice y?pratmaktan ba?ka da bir i?e yaramad?.
?yi, y?prat?n... Hükümet gitsin... Kaos ortam?nda ücretleriniz artar... Belki fa?istler gelip anan?z? a?lat?rlarsa daha da mutlu olursunuz...
K?rk y?l önce Türkiye'de
"fa?izm gelirse daha iyi olur, çünkü çeli?kiler keskinle?ir, emekçi daha çok bilenir" diyen dangalaklar vard?!..
Ç?kar?n?z?n nerede oldu?unu ne zaman ö?reneceksiniz? Bizim suçumuz da ya??m?z?n ilerlemesi olsa gerek, k?rk y?l öncesini ya?ay?p ders alm?? olmak.
Al?rs?n?z, siz de ö?renirsiniz. Ben hayatta olmam, belki aran?zdan biri 2048 y?l?nda buna benzer bir yaz? yazar.
Engin Ard?ç
sabah