22 Temmuz öncesi AKP hükümetlerinin ekonomi politikalar?nda önemli görevler üstlenmi? olan Devlet eski Bakan? Abdüllâtif ?ener, son dönemde olumlu göstergelerde büyük k?r?lmalar oldu?unu, en temel k?r?lman?n büyüme oran?ndaki dü?ü?te ya?and???n?, piyasada protestolu senetlerin artt???n?, çeklerin ödeme oranlar?n?n dü?tü?ünü söyledi.

EN BÜYÜK R?SKLERDEN B?R? CÂRî AÇIK

Di?er k?r?lma i?aretlerini “Baz? sektörlerde daralma, i?sizli?in tekrar ç?k?? trendine girmesi, bütçe disiplininin bozulmaya ba?lamas?, kamu ve özel borç stokunun artmas?” olarak s?ralayan ?ener, paradan para kazanmak için gelen s?cak parayla kapat?lmakta olan cârî aç??? ekonominin

en temel sorunlar?ndan biri olarak niteledi.

Olumlu göstergelerde k?r?lmalar var

bdüllatif ?ener, Eski?ehir Sanayici ve ??adamlar? Derne?i’nce (ES?AD) düzenlenen konferansta yapt??? konu?mada, Türkiye ekonomisinde son y?llarda görülen olumlu göstergelerde bozulmalar oldu?unu söyledi. Büyüme oranlar?n?n bir ülkedeki ekonomik durumu anlaman?n en kestirme yolu oldu?unu ifade eden ?ener, ?öyle konu?tu: ‘’Türkiye, 2002’den sonra önemli bir büyüme performans? göstermi?tir. Ortalama yüzde 7,5 büyüyen Türkiye, cumhuriyet tarihinin ender büyümelerinden birini ya?am??t?r. Bu ?ekilde enflasyonla mücadelede ba?ar?l? olunmu?tur. Bu olumlu göstergelerde son zamanlarda önemli büyük k?r?lmalar vard?r. En temel k?r?lma da büyüme performans?nda ortaya ç?km??t?r. Türkiye, 2007 y?l?nda yeni hesaplamalara göre yüzde 4,5, eski hesaplamalara göre yüzde 3,5 büyümü?tür. 1960 y?l?ndan günümüze kadar Türkiye’nin büyüme oran? ortalama yüzde 4,5-5 aras?nda olmu?tur. Ancak, ilk defa 2007 y?l?n?n 3. ve 4. çeyre?indeki çok dü?ük büyüme oranlar? nedeniyle 2007 y?l? büyüme oran? uzun dönem Türkiye ortalamas?n?n alt?nda kalm??t?r.’’

Piyasada protestolu senetlerin artt???n?, çeklerin ödeme oranlar?n?n dü?tü?ünü anlatan ?ener, ?öyle devam etti: ‘’Y?llard?r önemli sanayi üretim art??lar? gösteren baz? sektörlerde de t?kan?kl?klar?n oldu?unu görüyoruz. Özellikle tekstil, giyim, madencilik, makine ve teçhizat gibi sektörlerde önemli daralmalar ve darbo?azlar görülmektedir. Daha önceleri küçük miktarda da olsa ini? e?ilimi gösteren i?sizli?in ç?k?? trendine girdi?ini göstermektedir. Bütçe disiplinin tekrar bozulma sinyalleri verdi?ini görüyoruz. Kamu aç?klar? riskinin tekrar önümüze dü?ebilece?ini görüyoruz. Kamu borç stokunun ve toplam ülke borç stokunun nominal olarak artmakta oldu?unu görüyoruz.’’

‘’CAR? AÇIK, KR?ZLER?N ANA SEBEB?’’

Bu y?l cari aç???n 45 milyar dolara ula?abilece?inden sözedildi?ini anlatan ?ener, ?unlar? kaydetti: ‘’Hatta baz? kaynaklar, 50 milyar dolar olaca??n? ifade ediyor. Bu rakamlar, Türkiye’nin, cumhuriyet tarihi boyunca kar??la?t??? en yüksek cari aç??? ifade etmektedir. Cari aç?k, Türkiye’nin daha önce ya?ad??? ekonomik krizlerin ana sebebidir. Türkiye’deki yüksek cari aç???n bir krize dönü?memesinin sebebi ise yabanc?lara ait olan paralar?n Türkiye’ye girip bu aç??? kapatmas?d?r. Paradan para kazanmak için Türkiye’ye gelen para, bizim cari aç???m?z? kapatmaktad?r. Yabanc?lar, bizim bankalar?m?za, borsam?za para yat?r?yorlar, özel sektörümüze borç para veriyorlar. ?u anda özel sektörün 158 milyar dolar d??ar?ya borcu var. Cari aç??? kapatmak için ya yabanc?lar?n paradan para kazanmak için getirdi?i sermayeyi kullan?yoruz ya da bu ülkedeki ekonomik de?erleri, i?letmeleri ve firmalar? sürekli satarak cari aç??? kar??lamaya çal???yoruz. Ama bunun bir sonu ve s?n?r? vard?r. Bu s?n?ra gelindi?inde ekonomide k?r?lganl?k ortaya ç?kar. Orta ve uzun vadeli hesaplar yapt???m?zda Türk ekonomisinin en temel sorunlar?ndan biri budur.’’

?ç dinamiklerin ekonomi için büyük bir sorun olu?turmaya ba?lad???n? da belirten ?ener, “?çeride ve d??ar?da bir anlamda k?yametler koparken, sorumlular kendi sorunlar?yla Türkiye’yi me?gul ediyorlar” diye konu?tu.

/ Eski?ehir